Hóa học muối sắt và năng lượng của tia tử ngoại UV
Được phát minh bởi nhà thiên văn học và khoa học người Anh Sir John Herschel vào năm 1842, Cyanotype là một trong những quy trình in ảnh phi bạc (non-silver alternative process) cổ xưa và bền vững nhất trong lịch sử nhân loại. Thay vì sử dụng muối bạc halogenua đắt đỏ, quy trình này dựa trên phản ứng nhạy sáng của hai hợp chất muối sắt: Potassium Ferricyanide (muối sắt III) và Ferric Ammonium Citrate (sắt amoni xitrat). Khi hòa trộn hai dung dịch này theo tỷ lệ 1:1 trong phòng tối, một dung dịch nhạy sáng màu xanh ngọc bích nhạt sẽ được hình thành.
Dung dịch sau đó được quét đều lên bề mặt giấy mỹ thuật hoặc vải sợi tự nhiên và để khô hoàn toàn trong bóng râm. Khi đem tấm giấy ra phơi dưới ánh nắng mặt trời trực tiếp, bức xạ tia cực tím (UV rays) sẽ kích hoạt phản ứng khử quang hóa, biến đổi ion sắt III thành sắt II, tạo thành hợp chất không tan trong nước mang tên Ferric Ferrocyanide - hay còn được biết đến rộng rãi với tên gọi sắc tố Xanh Phổ (Prussian Blue).
Quy trình tráng nước tinh khiết và vẻ đẹp thủ công độc bản
Điều kỳ diệu của quy trình Cyanotype là nó không đòi hỏi bất kỳ loại hóa chất định hình (fixer) độc hại nào như tráng phim thông thường. Sau khi phơi sáng từ 5 đến 15 phút tùy cường độ nắng, tấm giấy chỉ cần được ngâm rửa trực tiếp dưới vòi nước lạnh chảy nhẹ. Nước sạch sẽ cuốn trôi toàn bộ phần muối sắt chưa bị ánh nắng chiếu tới, để lộ ra những mảng trắng muốt của thớ giấy, trong khi vùng nhận sáng sẽ sẫm lại thành một màu xanh lam đậm đà, sang trọng và vĩnh cửu với thời gian.
Nữ thực vật học Anna Atkins đã ứng dụng kỹ thuật này vào thập niên 1850 để xuất bản cuốn sách minh họa bằng hình ảnh đầu tiên trên thế giới mang tên 'British Algae: Cyanotype Impressions'. Từng vệt chổi quét thủ công loang lổ ở mép giấy, độ thấm hút của sợi bông và sự biến thiên của góc chiếu mặt trời khiến mỗi bản in cyanotype trở thành một tác phẩm nghệ thuật độc bản duy nhất, không có bức thứ hai giống hệt trên đời.
Mang sắc xanh Prussian cổ kính vào RfCamera
Nhằm tôn vinh di sản hóa học vĩ đại của thế kỷ 19, RfCamera cung cấp một bộ lọc quang phổ Cyanotype độc quyền trong bảng cấu hình màu nâng cao. Thuật toán phân tích sắc độ của bức ảnh, chuyển toàn bộ phổ màu trung tính sang dải bước sóng xanh lam 450-485nm của phẩm màu Prussian Blue, đồng thời ép toàn bộ dải sáng highlight về sắc trắng ngà của giấy thủ công.
Đặc biệt, hệ thống shader còn giả lập cả kết cấu bề mặt thô ráp của giấy màu nước ép lạnh (cold-pressed watercolor paper) và độ chuyển sắc tiệm tiến mờ ảo ở các góc viền, giúp bạn dễ dàng tạo ra những bức ảnh thực vật, chân dung hay kiến trúc mang đậm dấu ấn mỹ thuật cổ điển ngay từ khung ngắm điện thoại.
